Op verpakkingen en winkelborden kom je de term 'streekproduct' steeds vaker tegen, maar wat betekent het precies? Anders dan 'biologisch' is 'streekproduct' geen wettelijk beschermde, gecontroleerde term — er is geen centraal keurmerk dat verplicht is. Toch is er een breed gedeelde betekenis: een product dat gemaakt is in een specifieke streek, met ingrediënten die (grotendeels) uit diezelfde streek komen, en waarvan de identiteit verbonden is aan die plek.
Streekproduct versus biologisch
De twee worden vaak door elkaar gehaald, maar gaan over iets anders. Biologisch zegt iets over de manier van produceren — geen kunstmest, geen chemische bestrijdingsmiddelen, gecontroleerd door een certificerende instantie. Streekproduct zegt iets over herkomst en identiteit: waar het vandaan komt en hoe kenmerkend het is voor die plek. Een streekproduct hoeft niet biologisch te zijn, en een biologisch product hoeft niet streekgebonden te zijn — al vallen ze in de praktijk bij kleine boerenbedrijven vaak samen.
Wat maakt iets een streekproduct?
- De grondstoffen komen (grotendeels) uit de streek zelf — denk aan melk van eigen vee voor boerenkaas, of fruit uit de eigen boomgaard voor jam.
- Het product wordt op kleine schaal gemaakt, vaak op of vlakbij het erf waar de grondstof vandaan komt.
- Er is een herkenbare traditie of receptuur die bij de streek hoort — zoals Zeeuwse bolus, Betuwse jam of Limburgse vlaai.
- De maker is aan te wijzen: een naam, een adres, een gezicht — in plaats van een anoniem fabrieksmerk.
Waarom kost het (soms) meer?
Een streekproduct wordt zelden op grote schaal geproduceerd, en dat heeft een prijs. Kleine oplages betekenen minder inkoopvoordeel op grondstoffen en verpakking, meer handwerk per stuk, en geen schaalvoordeel zoals grote fabrikanten dat hebben. Daar staat tegenover dat een groter deel van de prijs die je betaalt, direct bij de maker terechtkomt — bij grootschalige verkoop via de groothandel is de marge voor de boer vaak juist klein.
Hoe herken je een écht streekproduct?
Let op of een verkoper kan vertellen waar het product precies vandaan komt en wie het maakt — een vaag 'lokaal geproduceerd' zonder concrete plaats of naam is vaak marketing, geen streekgebondenheid. Bij boerderijwinkels en kleine marktkramen is de herkomst meestal letterlijk om de hoek: de kaas komt van de koeien die je op het erf ziet lopen, de jam van het fruit uit de boomgaard ernaast.
Streekproducten vind je het makkelijkst bij de bron
De beste plek om een écht streekproduct te vinden, is niet de supermarkt maar de boerderij, marktkraam of streekwinkel zelf. Op Boerenroute.nl vind je boerderijwinkels en streekwinkels bij jou in de buurt, met de producten die er per seizoen vers te koop zijn.